Τα Άρθρα και ο Νόμος της Τακτοποίησης Αυθαιρέτων Κατασκευών στην Ελλάδα

1. Εισαγωγή

Το φαινόμενο των αυθαίρετων κατασκευών αποτελεί ένα διαχρονικό και πολυσύνθετο ζήτημα στην Ελλάδα, με σημαντικές επιπτώσεις στην πολεοδομία, την προστασία του περιβάλλοντος και τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα. Η ανάγκη για ένα σαφές και αποτελεσματικό νομικό πλαίσιο που να ρυθμίζει την τακτοποίηση (νομιμοποίηση) αυτών των κατασκευών είναι επιτακτική τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για το κράτος. Η παρούσα έκθεση στοχεύει στην παροχή μιας ολοκληρωμένης ανάλυσης του ισχύοντος νομικού τοπίου σχετικά με την τακτοποίηση των αυθαίρετων κατασκευών στην Ελλάδα. Η έκθεση θα εξετάσει διεξοδικά την πιο πρόσφατη νομοθεσία, τις διαδικασίες, τις προϋποθέσεις, τις κατηγορίες των αυθαιρέτων, τις οικονομικές επιβαρύνσεις, τις πρόσφατες τροποποιήσεις, τις συνέπειες της μη συμμόρφωσης και τις ειδικές διατάξεις ή εξαιρέσεις που ισχύουν.

2. Ο Πλέον Πρόσφατος Νόμος για την Τακτοποίηση Αυθαιρέτων Κατασκευών

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο Νόμος 5106/2024 (ΦΕΚ A 63 – 01.05.2024) αποτελεί ένα πρόσφατο και σημαντικό νομοθετικό πλαίσιο που αφορά την αντιμετώπιση των αυθαίρετων κατασκευών στην Ελλάδα. Ο νόμος αυτός, με τίτλο “Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των πολυεπίπεδων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στους τομείς…”, περιλαμβάνει ένα τμήμα (δ) αφιερωμένο στην καταπολέμηση της αυθαίρετης δόμησης. Η ενσωμάτωση των ρυθμίσεων για τα αυθαίρετα σε ένα νόμο που επικεντρώνεται στην κλιματική αλλαγή υπογραμμίζει την αυξανόμενη σημασία που αποδίδεται στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της αυθαίρετης δόμησης.   

Ο Νόμος 5106/2024 εισάγει ένα νέο πλαίσιο για την υπαγωγή των αυθαίρετων κατασκευών σε νομιμοποίηση, δίνοντας έμφαση σε αυστηρότερους περιβαλλοντικούς ελέγχους και στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, προβλέπει διευκολύνσεις για τους πολίτες, όπως η δυνατότητα τμηματικής καταβολής των προστίμων και η προστασία ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, ενώ ο Νόμος 5106/2024 αποτελεί την πιο πρόσφατη νομοθετική εξέλιξη, το νομικό πλαίσιο για την τακτοποίηση αυθαιρέτων έχει διαμορφωθεί και από προηγούμενους νόμους, όπως ο Νόμος 4495/2017 (“Έλεγχος και προστασία του Δομημένου Περιβάλλοντος και άλλες διατάξεις”) και ο Νόμος 4759/2020 (“Εκσυγχρονισμός της Χωροταξικής και Πολεοδομικής Νομοθεσίας και άλλες διατάξεις”). Ο Νόμος 5106/2024 πιθανότατα τροποποιεί ή συμπληρώνει τις διατάξεις αυτών των προγενέστερων νόμων, δημιουργώντας ένα εξελισσόμενο νομικό περιβάλλον.  

Η σύνδεση της ρύθμισης των αυθαιρέτων με την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στον Νόμο 5106/2024 καταδεικνύει την αυξανόμενη αναγνώριση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνεπάγεται η αυθαίρετη δόμηση. Η αυστηρότερη έμφαση στους περιβαλλοντικούς ελέγχους και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς υποδηλώνει μια πιθανή αλλαγή στην πολιτική, με μεγαλύτερη βαρύτητα στην αειφόρο ανάπτυξη και τη διατήρηση του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας.

3. Διαδικασία, Προϋποθέσεις και Δικαιολογητικά για την Τακτοποίηση

Ο Νόμος 5106/2024 προβλέπει μια συγκεκριμένη “Διαδικασία υπαγωγής αυθαίρετων κατασκευών”. Αν και οι λεπτομέρειες της διαδικασίας ενδέχεται να καθορίζονται σε επιμέρους άρθρα του νόμου που δεν περιλαμβάνονται στα διαθέσιμα αποσπάσματα, μπορούμε να αντλήσουμε πληροφορίες από την περιγραφή της διαδικασίας που ίσχυε υπό τους Νόμους 4495/2017 και 4759/2020.  

Η διαδικασία τακτοποίησης συνήθως ξεκινά με τον ενδιαφερόμενο ιδιοκτήτη να απευθύνεται σε έναν πιστοποιημένο μηχανικό. Ο μηχανικός αναλαμβάνει την καταγραφή των αυθαιρέτων κατασκευών ή χρήσεων στην ιδιοκτησία, υπολογίζει το ύψος του προστίμου και ενημερώνει τον ιδιοκτήτη. Στη συνέχεια, ο μηχανικός υποβάλλει τη σχετική δήλωση στο Σύστημα Διαχείρισης Δηλώσεων Αυθαιρέτων Κτισμάτων του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.), μαζί με τις απαιτούμενες μελέτες και σχέδια. Μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων χρηματικών καταβολών από τον ιδιοκτήτη, ο μηχανικός εκδίδει τη Βεβαίωση Οριστικής Υπαγωγής.  

Οι προϋποθέσεις για την τακτοποίηση, όπως αναφέρεται στον Νόμο 5106/2024, εξαρτώνται από την κατηγορία στην οποία υπάγεται το αυθαίρετο, η οποία καθορίζεται από τη σοβαρότητα της παράβασης και τη χρονική περίοδο ανέγερσής της. Ένας κρίσιμος παράγοντας είναι η θέση του αυθαιρέτου, καθώς κατασκευές που βρίσκονται σε προστατευόμενες περιοχές, όπως δάση, αιγιαλοί ή ζώνες Natura, γενικά δεν μπορούν να νομιμοποιηθούν. Επιπλέον, σύμφωνα με την προηγούμενη νομοθεσία (Ν. 4495/2017 και 4759/2020), η δυνατότητα τακτοποίησης αφορούσε κυρίως αυθαίρετα που είχαν κατασκευαστεί πριν από την 28η Ιουλίου 2011.  

Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την τακτοποίηση, όπως ίσχυαν υπό τον Νόμο 4495/2017 , περιλάμβαναν συνήθως: αίτηση, ταυτότητα και ΑΦΜ του ιδιοκτήτη, τίτλους ιδιοκτησίας, πρόσφατο πιστοποιητικό ιδιοκτησίας και κτηματολογικό απόσπασμα, οικοδομική άδεια (εάν υπάρχει) και εγκεκριμένα σχέδια, τεχνική έκθεση μηχανικού, σχέδια της υφιστάμενης κατάστασης και του αυθαιρέτου, μελέτη στατικής επάρκειας (εάν απαιτείται), πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης (εάν ισχύει), αποδεικτικό πληρωμής του παραβόλου και έντυπο υπολογισμού του ενιαίου ειδικού προστίμου. Είναι πιθανό ότι παρόμοια δικαιολογητικά θα απαιτούνται και υπό τον Νόμο 5106/2024.  

4. Κατηγορίες Αυθαιρέτων που Μπορούν να Τακτοποιηθούν και Ποιες Εξαιρούνται

Ο Νόμος 5106/2024, όπως και οι προηγούμενοι νόμοι, βασίζεται σε μια κατηγοριοποίηση των αυθαιρέτων κατασκευών προκειμένου να καθορίσει ποιες μπορούν να τακτοποιηθούν και με ποιες προϋποθέσεις. Αν και ο Νόμος 5106/2024 μπορεί να έχει εισαγάγει νέες κατηγορίες ή τροποποιήσει τις υφιστάμενες, η κατηγοριοποίηση του Νόμου 4495/2017 παρέχει ένα χρήσιμο πλαίσιο αναφοράς.    

Σύμφωνα με τον Νόμο 4495/2017, τα αυθαίρετα κατατάσσονταν σε πέντε κατηγορίες :   

• Κατηγορία 1: Κατοικίες που ολοκληρώθηκαν πριν τις 9/6/1975, για τις οποίες προβλεπόταν οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση με την καταβολή ενός μικρού παραβόλου.
• Κατηγορία 2: Κατασκευές που υφίστανται πριν την 1/1/1983, οι οποίες μπορούσαν να τακτοποιηθούν με την καταβολή παραβόλου και ειδικού προστίμου.
• Κατηγορία 3: Μικρές αυθαίρετες παραβάσεις, για τις οποίες προβλεπόταν οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση με την καταβολή ενός μικρού παραβόλου και χωρίς την καταβολή ειδικού προστίμου.
• Κατηγορία 4: Αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις που δεν υπερβαίνουν συγκεκριμένα ποσοστά υπέρβασης των πολεοδομικών μεγεθών (40% κάλυψη/δόμηση, 20% ύψος), για τις οποίες προβλεπόταν αναστολή κυρώσεων για 30 χρόνια.
• Κατηγορία 5: Όλες οι υπόλοιπες αυθαίρετες κατασκευές και χρήσεις που δεν εμπίπτουν στις προηγούμενες κατηγορίες, για τις οποίες επίσης προβλεπόταν αναστολή κυρώσεων για 30 χρόνια.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν κατηγορίες αυθαιρέτων που εξαιρούνται από την τακτοποίηση. Ο Νόμος 5106/2024, όπως και ο Νόμος 4495/2017 , προβλέπει ότι αυθαίρετα που βρίσκονται σε προστατευόμενες περιβαλλοντικές περιοχές (δάση, αιγιαλοί, ζώνες Natura) δεν μπορούν να νομιμοποιηθούν και προβλέπεται η αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος. Επιπλέον, ο Νόμος 4495/2017 περιείχε και άλλες ειδικές εξαιρέσεις, όπως αυτές που αναφέρονται στο άρθρο 89 του νόμου. Γενικά, αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν μετά την 28η Ιουλίου 2011 αντιμετωπίζονται με αυστηρότερο τρόπο και υπόκεινται σε υποχρεωτική κατεδάφιση. Ωστόσο, υπήρξαν ενδείξεις για πιθανή επαναφορά της δυνατότητας τακτοποίησης και για μεγάλες κατηγορίες αυθαιρέτων (Κατηγορία 5).  

5. Οικονομικές Επιβαρύνσεις και Πρόστιμα

Η τακτοποίηση ενός αυθαιρέτου συνεπάγεται οικονομικές επιβαρύνσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν την καταβολή ενός αρχικού παραβόλου και ενός ειδικού προστίμου. Το ύψος του παραβόλου καθορίζεται ανάλογα με το μέγεθος του αυθαιρέτου. Για παράδειγμα, για αυθαίρετη κατασκευή/χρήση μέχρι 100 τ.μ., το παράβολο είναι 250 ευρώ, ενώ για κτίρια/χρήσεις μεγαλύτερα των 5.000 τ.μ., το παράβολο ανέρχεται σε 10.000 ευρώ.  

Το ύψος του ειδικού προστίμου υπολογίζεται με βάση διάφορους παράγοντες, όπως το εμβαδόν του αυθαιρέτου, η τιμή ζώνης της περιοχής, η παλαιότητα της κατασκευής και ο χαρακτηρισμός της αυθαιρεσίας. Ο Νόμος 5106/2024 προβλέπει ότι το πρόστιμο ανέγερσης είναι ίσο με την αξία του αυθαιρέτου (επιφάνεια επί τιμή ζώνης) πολλαπλασιαζόμενη επί έναν συντελεστή περιβαλλοντικής επιβάρυνσης (1.20 για προστατευόμενες περιοχές, 1.00 για τις υπόλοιπες). Επιπλέον, για κάθε έτος μη αποκατάστασης της αυθαιρεσίας επιβάλλεται πρόστιμο μη έγκαιρης κατεδάφισης, το οποίο ισούται με το 50% του προστίμου ανέγερσης.   

Υπάρχουν διάφορες εκπτώσεις και μειώσεις στα πρόστιμα για συγκεκριμένες κατηγορίες ιδιοκτητών και περιπτώσεις. Αυτές περιλαμβάνουν εκπτώσεις για άτομα με αναπηρία, παλιννοστούντες ομογενείς, πολύτεκνους, τρίτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες, μακροχρόνια ανέργους και δικαιούχους εισοδήματος κοινωνικής αλληλεγγύης. Επιπλέον, προβλέπονται εκπτώσεις για εφάπαξ καταβολή του προστίμου ή για την καταβολή ενός σημαντικού μέρους του ποσού εντός συγκεκριμένων προθεσμιών, καθώς και για την ολοκλήρωση εργασιών στατικής ενίσχυσης ή ενεργειακής αναβάθμισης.  

Αντίθετα, υπάρχουν και επιβαρύνσεις. Για παράδειγμα, για αυθαίρετα που δηλώνονται μετά την 1η Οκτωβρίου 2024 μέχρι τις 31 Μαρτίου 2026, το πρόστιμο αυξάνεται επιπλέον κατά 5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.  

6. Τροποποιήσεις και Συμπληρώσεις του Νόμου

Το νομικό πλαίσιο για την τακτοποίηση αυθαιρέτων έχει υποστεί αρκετές τροποποιήσεις και συμπληρώσεις με την πάροδο του χρόνου. Ο Νόμος 5106/2024 αποτελεί μια πρόσφατη σημαντική τροποποίηση. Επιπλέον, ο Νόμος 4759/2020 έχει επίσης τροποποιήσει προηγούμενες διατάξεις.    

Μία σημαντική προσθήκη στο νομικό πλαίσιο ήταν η δημιουργία μιας διαδικτυακής πλατφόρμας για τον εντοπισμό αυθαιρέτων με χρήση δορυφορικών εικόνων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, η οποία προστέθηκε στον Νόμο 4495/2017. Αυτό δείχνει μια προσπάθεια για την ενίσχυση του ελέγχου και της καταπολέμησης της αυθαίρετης δόμησης.  

Πρόσφατες τροποποιήσεις αφορούν επίσης παρατάσεις προθεσμιών για την υποβολή αιτήσεων τακτοποίησης σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για παράδειγμα, έχει δοθεί παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 για την υποβολή αίτησης έκδοσης προέγκρισης ή και οικοδομικής άδειας για εκτός σχεδίου μικρά οικόπεδα. Επίσης, παρατάθηκε η ισχύς των προεγκρίσεων που έχουν εκδοθεί δυνάμει του άρθρου 40 του Ν. 4759/2020 έως τις 31 Μαρτίου 2025.  

Επιπλέον, έχουν εκδοθεί υπουργικές αποφάσεις που καθορίζουν το αντικείμενο του ελέγχου των δηλώσεων αυθαιρέτων και των διαδικασιών επιβολής κυρώσεων. Αυτές οι αποφάσεις αποσαφηνίζουν τις λεπτομέρειες των ελέγχων που διενεργούνται από τους ελεγκτές δόμησης και τα δικαιώματα των φερόμενων ιδιοκτητών.   

7. Συνέπειες της Μη Τακτοποίησης

Η μη τακτοποίηση ενός αυθαιρέτου κτίσματος μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τον ιδιοκτήτη. Πέρα από την επιβολή του προστίμου μη έγκαιρης κατεδάφισης, το οποίο αυξάνεται κάθε χρόνο , η μη τακτοποίηση μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία μεταβίβασης, πώλησης ή ενοικίασης του ακινήτου. Σύμφωνα με τον Νόμο 4495/2017, απαγορεύεται κάθε δικαιοπραξία εν ζωή, μεταβίβαση ή πώληση ακινήτου στο οποίο έχουν εγκατασταθεί αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις, εάν δεν έχει προηγηθεί η τακτοποίησή τους.  

Επιπλέον, η μη τακτοποίηση μπορεί να εμποδίσει τη σύνδεση του ακινήτου με δίκτυα υποδομής, όπως ηλεκτρικό ρεύμα και νερό. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος κατεδάφισης του αυθαιρέτου από τις αρμόδιες αρχές, ιδίως εάν εντοπιστεί κατά τη διάρκεια ελέγχων ή μετά από καταγγελία. Για αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν μετά την 28η Ιουλίου 2011, η κατεδάφιση είναι υποχρεωτική και προβλέπονται αυστηρές ποινικές κυρώσεις για τους ιδιοκτήτες και τους εργολάβους.   

Συνεπώς, η μη τακτοποίηση ενός αυθαιρέτου δεν συνεπάγεται μόνο οικονομικές επιβαρύνσεις που αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου, αλλά μπορεί επίσης να οδηγήσει σε σημαντικούς νομικούς και πρακτικούς περιορισμούς στην ιδιοκτησία, καθώς και στον κίνδυνο απώλειας της κατασκευής.

8. Ειδικές Διατάξεις και Εξαιρέσεις

Η νομοθεσία για την τακτοποίηση αυθαιρέτων περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις και εξαιρέσεις για συγκεκριμένες περιοχές ή κατηγορίες ιδιοκτητών. Όπως αναφέρθηκε, προβλέπονται σημαντικές εκπτώσεις στα πρόστιμα για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως άτομα με αναπηρία, παλιννοστούντες ομογενείς, πολύτεκνοι, τρίτεκνοι, μονογονεϊκές οικογένειες και μακροχρόνια άνεργοι, υπό συγκεκριμένες εισοδηματικές προϋποθέσεις.  

Επιπλέον, υπάρχουν ειδικές ρυθμίσεις για αυθαίρετα που ανήκουν στο Δημόσιο και την Εκκλησία, τα οποία μπορούν να νομιμοποιηθούν δωρεάν. Προβλέπονται επίσης ευνοϊκές ρυθμίσεις για αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν πριν από συγκεκριμένες χρονολογίες, όπως πριν το 1975 ή πριν το 1983, με μειωμένα πρόστιμα ή ακόμα και οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση υπό προϋποθέσεις. 

Για ιδιοκτήτες ακινήτων που αποκτήθηκαν μέσω αναγκαστικού πλειστηριασμού ή κληρονομικής διαδοχής, προβλέπονται ειδικές παρατάσεις προθεσμιών για την υποβολή αίτησης τακτοποίησης. Επίσης, για αυθαίρετα σε οικισμούς που έχουν χαρακτηριστεί ως “στάσιμοι”, προβλέπεται έκπτωση 30% στο πρόστιμο. Επιπλέον, για κτίσματα που έχουν ολοκληρώσει την ενεργειακή αναβάθμιση ή την στατική ενίσχυση, προβλέπονται σημαντικές μειώσεις στα πρόστιμα.    

9. Εγκυρότητα των Πληροφοριών και Επίσημες Πηγές

Για την εγκυρότητα των πληροφοριών σχετικά με την τακτοποίηση αυθαιρέτων, είναι απαραίτητο να γίνεται αναφορά σε επίσημους κυβερνητικούς ιστότοπους (όπως αυτοί που έχουν κατάληξη .gov.gr, όπως το ypen.gov.gr για το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας) και στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), όπου δημοσιεύονται οι νόμοι και οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις.

Επίσης, χρήσιμοι είναι οι ιστότοποι που παρέχουν νομικούς οδηγούς και συγκεντρώνουν τη νομοθεσία σε ευανάγνωστη μορφή (όπως forin.gr, e-nomothesia.gr, kodiko.gr). Ωστόσο, οι πληροφορίες που αντλούνται από ειδησεογραφικούς ιστότοπους ή blogs θα πρέπει πάντα να διασταυρώνονται με τις επίσημες πηγές για την εξασφάλιση της ακρίβειας και της επικαιρότητας τους.

Συνιστάται στους ενδιαφερόμενους να συμβουλεύονται εξειδικευμένους νομικούς επαγγελματίες και πιστοποιημένους μηχανικούς για την παροχή εξατομικευμένων συμβουλών και καθοδήγησης σχετικά με τη δική τους συγκεκριμένη περίπτωση αυθαιρέτου.

10. Συμπεράσματα

Η τακτοποίηση των αυθαίρετων κατασκευών στην Ελλάδα διέπεται από ένα σύνθετο και συνεχώς εξελισσόμενο νομικό πλαίσιο, με τον Νόμο 5106/2024 να αποτελεί την πιο πρόσφατη σημαντική νομοθετική παρέμβαση. Ο νόμος αυτός, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των προηγούμενων νόμων 4495/2017 και 4759/2020, καθορίζει τις διαδικασίες, τις προϋποθέσεις, τις κατηγορίες και τις οικονομικές επιβαρύνσεις για την τακτοποίηση των αυθαιρέτων.

Η διαδικασία περιλαμβάνει την εμπλοκή ενός πιστοποιημένου μηχανικού, την υποβολή δήλωσης στο Τ.Ε.Ε. με τα απαραίτητα δικαιολογητικά και την καταβολή παραβόλου και ειδικού προστίμου. Η δυνατότητα τακτοποίησης εξαρτάται από την κατηγορία του αυθαιρέτου, η οποία βασίζεται στην παλαιότητα και τη σοβαρότητα της παράβασης, καθώς και από τη θέση του ακινήτου. Αυθαίρετα σε προστατευόμενες περιβαλλοντικές περιοχές εξαιρούνται γενικά από την τακτοποίηση.

Οι οικονομικές επιβαρύνσεις περιλαμβάνουν παράβολα και πρόστιμα, τα οποία υπολογίζονται με βάση συγκεκριμένους συντελεστές και μπορούν να μειωθούν σημαντικά για ευάλωτες ομάδες πληθυσμού και σε περιπτώσεις έγκαιρης ή εφάπαξ καταβολής, καθώς και για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης ή στατικής ενίσχυσης. Η μη τακτοποίηση ενός αυθαιρέτου μπορεί να οδηγήσει σε αυξανόμενα πρόστιμα, αδυναμία μεταβίβασης του ακινήτου και κίνδυνο κατεδάφισης.

Η νομοθεσία περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις και εξαιρέσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες ιδιοκτητών και περιοχές, προσφέροντας ευνοϊκότερες ρυθμίσεις σε πολλές περιπτώσεις. Είναι ζωτικής σημασίας για τους ιδιοκτήτες ακινήτων με αυθαίρετες κατασκευές να ενημερώνονται για τις τελευταίες νομοθετικές εξελίξεις και να αναζητούν επαγγελματική συμβουλή προκειμένου να διασφαλίσουν τη συμμόρφωσή τους με τον νόμο και να προστατεύσουν τα δικαιώματά τους. Η έγκαιρη τακτοποίηση όχι μόνο αποτρέπει τις αρνητικές συνέπειες της μη συμμόρφωσης, αλλά συμβάλλει επίσης στην ορθότερη πολεοδομική οργάνωση και την προστασία του περιβάλλοντος.

Πίνακας 1: Κατηγορίες Αυθαιρέτων Κατασκευών (βάσει του Νόμου 4495/2017)

Πίνακας 2: Σύνοψη Εκπτώσεων Προστίμων για Τακτοποίηση

Πίνακας 3: Παράβολα Τακτοποίησης Ανάλογα με το Μέγεθος